TIM HETHERINGTON

Cái chết của phóng viên ảnh Tim Hetherington tại Libya đã gây chấn động làng báo quốc tế bởi cuộc đời nhà báo 40 tuổi này gợi lại hình ảnh các phóng viên chiến trường dấn thân và sống chết vì nghề ở Phương Tây qua nhiều thập niên.

Tim Hetherington đã nổi tiếng với các phim và phóng sự ảnh về châu Phi

Riêng tại Anh, nước có nhiều đầu báo vào loại nhất châu Âu và một số báo lá cải đua nhau chơi các ngón chiêu khách kiểu giang hồ tới mức phạm luật, Tim Hetherington là hiện thân của loại nhà báo khác, có học thức cao, gốc văn chương nhưng dám chết vì lý tưởng của một thời tưởng đã qua.
Tim Hetherington bị giết vì đạn cối hôm 20/4 tại Misrata khi cùng đi chụp anh với nhóm nhà báo Phương Tây tại một địa bàn hai phe Gaddafi và phiến quân dùng tiểu liên, lựu đạn, súng cối tranh giành nhau từng căn nhà.
Cùng thiệt mạng với Tim Hetherington tại Misrata có phóng viên Mỹ Chris Hondros.
Họ được ca ngợi là “Những người yêu sự mạo hiểm như người tình”.
Sinh tại Liverpool, Tim Hetherington học ngành văn hóa cổ điển và văn học Anh tại Đai học danh tiếng Oxford và vào nghề phóng viên báo ảnh khá muộn, và không làm ngay cho một tờ báo lớn.
Nếu ai ở Anh sẽ biết The Big Issue, tạp chí do những người vô gia cư cầm bán trước các bến xe điện ngầm.
Đó chính là tờ báo Tim Hetherington gia nhập với tham vọng dùng hình ảnh để nêu lên các vấn đề xã hội nhức nhối ở Anh.
Sau này, Tim chụp hình cho Vanity Fair của Mỹ và khi bị giết tại Libya, anh đang đi làm chuyến phóng sự ảnh cho hãng Getty.
Thân phận con người
Nhưng Tim Hetherington đã nổi tiếng với nghiệp làm phim trước khi sang làm phóng viên ảnh, và chú tâm vào các chủ đề toàn cầu như chiến tranh, nghèo khó cùng thân phận con người.
Tim Hetherington là người quay phim cho tác phẩm điện ảnh về nội chiến Liberia (Liberia: an Uncivil War -2004), và là đạo diễn cho phim Restrepo về một tiểu đội binh sĩ tham chiến tại Afghanistan.
Phim được giải của Ban giám khảo (Grand Jury Prize) ở liên hoan điện ảnh Sundance 2001 và được đề cử giải Oscar.
Không chỉ làm phim hoặc chụp hình từ bên trong các cuộc chiến hiện thời, như một số thanh niên Phương Tây khác, nhà báo Tim Hetherington theo đuổi lý tưởng “hàn gắn thế giới” qua hành động và công việc.

Hình lính Mỹ ở chiến trường Afghanistan của Tim Hetherington cho Vanity Fair

Trong phim “Healing Sport” (Chữa lành bằng thể thao), Tim Hetherington mô tả một lớp học Taekwondo ở khu xóm nghèo Nairobi, Kenya và chuyện họ đi dự thi đấu ở Nam Hàn.
Trong các tác phẩm phim, phóng sự ảnh của anh, con người được thể hiện ở khoảng khắc dễ tổn thương nhất và đời thường nhất dù xung quanh là bom đạn.
Như bình luận của Dina Murphy về hình ảnh các quân nhân Mỹ trong phim tài liệu “Những người lính ngủ” (Sleeping Soldiers), qua ống kính của Tim Hetherington, “khi không còn mặc quân phục, những người lính là cha, là con trai, cậu, anh em của chúng ta, trông rất dễ tổn thương”.
Ở một cảnh khác là hình một người dân Afghanistan bước ra từ bóng tội, bế theo em bé bị thương sau cuộc tấn công của trực thăng Mỹ Apache:
“Người đàn ông mặc đồ trắng, em bé sơ sinh nằm trong tay ông ta, được quấn tã đến lưng, đằng sau là những lính Mỹ trong khuôn hình mờ nhạt, không rõ động tác. Họ như không có mặt thực sự nhưng lại là tâm điểm của bức ảnh”.
Với trí thức Anh và Mỹ, các cuộc chiến tại châu Phi, Iraq, Afghanistan mà nhiều khi chính phủ nước họ tham chiến, là cả một thách thức về quan điểm và luân lý.
Câu hỏi lớn của họ là làm gì để thể hiện tính người và cái Thiện ở những cuộc xung đột tàn khốc, nơi các niềm tin vào nhân quyền, dân chủ, tự do cá nhân bị thách thức trực diện, hoặc như những giá trị Phương Tây du nhập, hoặc bị coi là xa xỉ.
Hetherington luôn đặt câu hỏi về chính tư cách phóng viên ảnh của mình.
Anh luôn quyết tâm làm nổi bật lên các vấn đề về con người và nhân sinh, nên cho rằng nhiếp ảnh gia là danh hiệu dành cho những người nắm bắt được cảnh bạo lực, nỗi sợ, cái chết mà không nghĩ gì về bức hình cả.
Với Tim Hetherington, những nhà báo có cơ hội đi khắp thế giới không nên là “một kẻ thuộc nhóm viễn chinh, đi khắp thế giới để chụp hình bạo lực một cách vô cảm”.
Thông điệp từ cái chết của Tim và các đồng nghiệp là phóng viên chiến trường đang làm sống lại lý tưởng dấn thân vì con người của báo chí quốc tế, vốn có truyền thống từ các cuộc thế chiến, chiến tranh Việt Nam, Bosnia, Ruanda…
Thông điệp này lại càng có ý nghĩa với Anh Quốc, nơi làng báo thương mại đầy tính cạnh tranh đã “mất” dăm ba phóng viên không phải vì chiến tranh mà vì án tù tội xâm nhập vào điện thoại của các nhân vật danh tiếng (phone hacking) nhằm moi tin lá cải.

Một bức ảnh nổi tiếng của Tim Hetherington về xung đột tại Liberia
theo BBC

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s