CUỐN SỔ TAY MÀU XANH – ẢO ẢNH THỊ GIÁC

truyện ngắn của Daniil Kharms
chuyển ngữ Hoàng Ngọc Tuấn

DANIIL KHARMS
(1905-1942)

Daniil Kharms (tên thật là Daniil Ivanovich Yuvachev) là nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch người Nga, sinh ra tại St. Petersburg. Thân phụ của ông là Ivan Yuvachev, một thành viên nổi tiếng của nhóm cách mạng “Nguyện Vọng Nhân Dân”. Daniil chào đời trong lúc thân phụ của ông đang bị cầm tù vì hoạt động chống sa hoàng. Sau này, chính Daniil lại bị cầm tù bởi chính quyền “cách mạng” của Stalin, rồi chết đói trong tù.
Từ năm 1924, Daniil Kharms bỏ trường đại học và dấn thân vào văn chương. Năm 1928, ông sáng lập nhóm OBERIU (Hiệp Hội Nghệ Thuật Thực Sự) với các thành viên là những nghệ sĩ tiền vệ triệt để. Chế độ Stalin không chấp nhận nghệ thuật của nhóm này, nên đã bắt nhốt Daniil Kharms vào năm 1931 và đày ông từ St. Petersburg đến Kursk. Năm 1932, ông được thả trở về St. Petersburg và vừa viết vừa sống nghèo đói lây lất cho đến khi bị bắt lần cuối cùng vào năm 1941. Họ nhốt ông trong trại tâm thần của nhà giam Leningrad số 1, và ông chết ở đó vào ngày 2 tháng 2 năm 1942, vì đói.
Năm 1962, một số tác phẩm ông viết cho thiếu nhi mới bắt đầu được ấn hành, và sau đó họ cho in một số truyện khôi hài của ông. Mãi đến năm 1987, chính sách glasnost mới cho phép xuất bản hàng loạt các tác phẩm chính của Daniil Kharms.
Nhà văn George Saunders nhận định: “Kharms nằm trong cùng một tủ sách với Tolstoy, Chekhov, và Babel… như một trong những nhà tiền phong vĩ đại của truyện ngắn đương đại. Trong thể loại này, truyện ngắn của ông sẽ là những tác phẩm ngắn gọn nhất, khôi hài nhất, và ở những phương diện nào đó, trung thực nhất… Truyện ngắn của ông gần như không có hình hài, nhưng vừa bạo động, buồn bã, vừa khoái hoạt và kinh hoàng trong cùng một lúc.” 
 CUỐN SỔ TAY MÀU XANH 
(hay NGƯỜI ĐÀN ÔNG TÓC ĐỎ)
Có một người đàn ông tóc đỏ không có mắt cũng chẳng có tai. Gã cũng chẳng có sợi tóc nào, vì thế gã được gọi là tóc đỏ, trên lý thuyết.
Gã không thể nói, vì gã không có miệng. Gã cũng chẳng có mũi.
Gã không có cái tay nào cũng chẳng có cái chân nào. Gã không có dạ dày và chẳng có lưng, không có xương sống cũng chẳng có ruột gan phèo phổi gì cả. Gã không có bất kỳ thứ gì! Vì thế thậm chí chúng ta cũng chẳng biết mình đang nói về điều gì.
Đúng ra, chúng ta tốt hơn đừng nói gì nữa về gã.
(1937)
ẢO ẢNH THỊ GIÁC
Semyon Semyonovich, đeo kiếng vào, nhìn cây thông và hắn thấy: trên cây thông có một anh nông dân đang ngồi và nhứ nắm đấm vào mặt hắn.
Semyon Semyonovich, tháo kiếng ra, nhìn cây thông và chẳng thấy có ai ngồi trên cây thông.
Semyon Semyonovich, đeo kiếng vào, nhìn cây thông và hắn lại thấy trên cây thông có một anh nông dân đang ngồi và nhứ nắm đấm vào mặt hắn.
Semyon Semyonovich, tháo kiếng ra, thì lại chẳng thấy có ai ngồi trên cây thông.
Semyon Semyonovich, đeo kiếng vào một lần nữa, nhìn cây thông và hắn lại thấy trên cây thông có một anh nông dân đang ngồi và nhứ nắm đấm vào mặt hắn.
Semyon Semyonovich không muốn tin vào hiện tượng này và cho rằng hiện tượng này là một ảo ảnh thị giác.
(1934)
———
Dịch từ bản Anh ngữ: “Blue Notebook No. 10 (or ‘The Red-Haired Man’)”, “The Plummeting Old Women”, “The Optical Illusion”, và “The Incident with Petrakov”, trong Daniil Kharms, Incidences, trans. Neil Cornwell (London: Serpent’s Tail / five-star edition, 2006), 49, 50, 52, 56.
tienve.org

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s