SỰ NỔI LOẠN NGHỆ THUẬT CỦA CARAVAGGIO VÀ BACON

Phạm Lê

ADTLYA092310
Cuộc đời của Francis Bacon đầy bi kịch
Phòng trưng bày Borghese ở Roma (Italia) đang giới thiệu cùng lúc các bức tranh của danh họa bậc thầy thế kỷ 17 Caravaggio và họa sĩ thế kỷ 20 Francis Bacon. Cách nhau nhiều thế kỷ nhưng hai họa sĩ đã gặp nhau trong thế giới nghệ thuật.
Phòng trưng bày Borghese đã thách thức thế giới nghệ thuật phẳng lặng bằng việc lần đầu tiên trưng bày các bức tranh của hai họa sĩ có tính cách mạng và nổi loạn trong một triển lãm lớn. Hai người không sinh ra một thời, không cùng thuộc một trường phái nghệ thuật và cũng chẳng có chứng cứ nào cho thấy Caravaggio (danh họa Italia, 1573 – 1610) truyền cảm hứng cho Bacon (danh họa Ailen, 1909 – 1992) tổ chức vẫn quyết định bỏ qua cách tiếp cận hàn lâm là phải có sự kết nối đặc biệt giữa các họa sĩ trong cuộc triển lãm chung, mà thay vào đó họ khuyến khích khách tham quan tìm hiểu rồi tự đưa ra kết luận riêng.

Trên thế giới, trong các họa sĩ siêu thực có lẽ không ai kỳ lạ bằng họa sĩ Francis Bacon. Xuyên suốt sự nghiệp của ông, trừ một số tranh mang tính chất trang trí do có thời ông làm nghề thiết kế nội thất, còn toàn bộ đều là những bức tranh nhuốm màu u uất, đau đớn, kinh hoàng và bi thương. Ông có khoảng 70 tác phẩm nổi tiếng trên giấy và sơn dầu, trong đó nổi bật nhất là bức tranh Ba dáng vẻ con người dưới chân cây thập tự năm 1944, Người-thịt năm 1954 và Ba tự họa năm 1985.

Caravaggio được coi là cây bút tiên phong trong thời đại của ông. Họa sĩ đã từ bỏ mọi quy ước chi phối phong cách của các bậc tiền bối trước ông hàng thế kỷ, thường lý tưởng hóa con người. Mồ côi khi mới lên 11 tuổi, họa sĩ sớm trưởng thành và chín chắn trong cả nét vẽ lẫn sự thể hiện nội dung tác phẩm.

Cuộc triển lãm (tổ chức trong một villa được xây vào thế kỷ 17) giới thiệu bộ sưu tập hết sức ấn tượng gồm hơn 30 bức tranh. Các kiệt tác đó cho thấy hai họa sĩ đã đi theo thuyết duy thực và người xem sẽ nhận thấy – cả trên toan vẽ và trong cuộc đời – sự giống nhau giữa hai người.

“Họ có sự nhạy cảm nghệ thuật rất giống nhau. Bacon là một trong những họa sĩ mang nặng tâm linh và gây ấn tượng sâu sắc nhất của thế kỷ 20. Caravaggio là họa sĩ rất chú trọng tới sự kịch tính trong tác phẩm của mình”, Anna Coliva, Giám đốc Phòng trưng bày Borghese đồng thời là người tổ chức triển lãm, nói.

ADTLYA092310
Bức Judith & Holofernes của Caravaggio
Cả hai họa sĩ đều trải qua các sự kiện mang kịch tính. Người ta cho rằng Francis Bacon là hậu duệ của triết gia Sir Francis Bacon thời Elizabeth I. Các tác phẩm của ông gồm nhiều bức chân dung của người đàn ông đồng tính bị làm cho méo mó. Việc người tình tự vẫn là bi kịch lớn trong cuộc đời của ông. Còn Caravaggio là một người nổi tiếng là nóng tính và từng phạm tội giết người. Các học giả còn đang nghiên cứu xem ông có phải đồng tính hay không vì ông vẽ nhiều bức chân dung khiến người xem cảm giác đó là hình ảnh của người đồng tính. Các bức chân dung hiện thực của ông thường làm những người bảo trợ tôn giáo của mình tức giận. Francis Bacon xuất hiện vào thời điểm mà từ lâu các Giáo hoàng không còn chi tiền cho nghệ thuật, nhưng ông vẫn cho ra đời hơn 50 bức chân dung các giáo hoàng.

Giữa hai họa sĩ cách xa nhau ba thế kỷ này còn có điểm tương đồng nữa khi họ coi các tấm toan vẽ là phương pháp trị liệu. “Cuộc sống được phản ánh trong nghệ thuật. Caravaggio và Bacon luôn muốn cuộc đời mình được phản ánh trong tác phẩm nghệ thuật của mình”, Britta Goergens, chuyên gia nghệ thuật của Phòng trưng bày Borghese, nói.

Vụ tự tử của người tình George Dyer vào năm 1971 đã khiến Bacon đau khổ tột bậc và ông đã mô tả cái chết “nửa kia” của mình trong ba bức tranh vô cùng ấn tượng.

Các bức tranh của Caravaggio cũng là tấm gương phản chiếu cuộc đời bi kịch của ông. Điều này bộc lộ rõ trong bức tranh David With The Head Of Goliath của ông được trưng bày tại Borghese Gallery – nó mô tả những gì vượt khỏi khuôn khổ của một câu chuyện kinh thánh. Caravaggio hoàn thành kiệt tác đen tối này vào năm 1610. Trước đó, ông đã giết chết một người đàn ông và trốn khỏi Roma với lo sợ phải đối diện với án tử hình. Sau đó họa sĩ nhận thấy rằng nghệ thuật có thể giúp ông viết lại chương cuối cùng bi đát của cuộc đời mình. David With The Head Of Goliath trở thành bức tranh duy nhất có chữ ký của Caravaggio và nó được gửi tới những người bảo trợ của ông – nhà sưu tầm và chính là Hồng y giáo chủ Scipione Borghese và Giáo hoàng – để thể hiện sự ăn năn. Tương truyền Caravaggio bị ốm trong thời gian vẽ bức tranh này. Bi kịch còn đeo đuổi ông tới lúc chết và cho đến nay người ta vẫn không biết thi hài ông được chôn ở đâu và những suy đoán về nguyên nhân cái chết của ông vẫn còn tranh cãi cho tới bây giờ.

hcmufa,edu.vn

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s