NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN VÀ DỰ ÁN SÒ MÓNG CỌP

ký sự của Lam Phong



Khu bảo tồn giống sò móng cọp với chòi canh do người 
dân tự dựng lên để bảo vệ sò. 

Một vòng quanh vịnh Thái Lan
Vịnh Thái Lan – một vịnh đẹp trong bản đồ du lịch Đông Nam Á với những bãi biển cát trắng trải dài, những hòn đảo là thiên đường nghỉ dưỡng. Nhưng ở góc nhìn khác, vịnh Thái Lan đang đối mặt với nhiều hiểm hoạ. Vùng bờ biển bị xói mòn, thảm san hô èo uột trước sự bùng nổ về du lịch lặn biển, bên cạnh đó là những cuộc chiến không cân sức giữa con người và tự nhiên, những nỗ lực bảo vệ môi trường, bảo vệ vùng rừng ngập mặn, bảo vệ đất trước các dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân… Trong hành trình đi vòng quanh vịnh Thái Lan, phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đã có dịp tiếp cận về những thực tại khó khăn mà người dân đang phải đối mặt.


Kỳ 1: Năng lượng hạt nhân và dự án sò móng cọp

Thế giới hồi hộp theo dõi những diễn tiến mới nhất về vụ rò rỉ phóng xạ của nhà máy điện hạt nhân Fukushima tại Nhật Bản do động đất hôm tháng 3 vừa qua. Thảm hoạ đó như thêm một lời cảnh tỉnh trước dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở làng chài nhỏ thuộc tỉnh Chumphon của Thái Lan (cách thủ đô Bangkok khoảng 500km về phía nam). Trong những năm qua, người dân ở đây đã không ngừng phản đối theo cách riêng của họ, đó là tự làm một đề án bảo tồn và nuôi giống sò móng cọp, một loài sinh vật có tên trong Sách đỏ.
Khu bảo tồn giống sò móng cọp với chòi canh do người dân tự dựng lên để bảo vệ sò.
Câu chuyện con sò móng cọp và dự án năng lượng hạt nhân thoạt nghe chẳng liên quan gì nhau, nhưng với người dân ở Chumphon thì sò móng cọp chính là cứu cánh giúp người dân giữ được phần đất của mình.

Lo với dự án năng lượng hạt nhân
Piak trước là một nhân viên nhà nước, sau chuyển sang nghề bán bánh mì và hiện là một nhân tố tích cực trong việc tham gia vào dự án bảo vệ giống sò quý. Chị Piak cho biết: “Khi nghe có dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân trong vùng, chúng tôi tập hợp lại và chống đối không bằng hình thức phản ứng rầm rộ. Dân làng (hơn 60% làm nghề đi biển) đã tiến hành đi thu gom những con sò móng cọp nằm rải rác để đưa về khu bảo tồn do làng lập nên ngay phần bờ biển, nơi chọn xây dựng nhà máy hạt nhân. Theo điều luật bảo vệ giống sò quý này, vùng đất có sò sẽ được bảo vệ trước những dự án gây hại đến môi sinh của sò”. Cứ vào tháng 4 đến tháng 8 – mùa nước trong, ngư dân trong làng đi lưới cá sẽ thu gom sò đưa về khu bảo tồn. Lượng sò móng cọp ban đầu là 1.000 con, nay đã phát triển lên 4.000 con trong khu vực.
Đưa tôi ra vùng bờ biển nơi giống sò móng cọp quý hiếm trú ngụ, Piak chỉ cho tôi một hòn đảo trong vịnh và nói: “Đấy là trạm quan sát của làng, chúng tôi phân công người theo tổ, làm một trạm quan sát trên mỏm đá của đảo rồi thay phiên nhau trực, không cho tàu lạ và những người đánh bắt sò lén lút xâm nhập. Công việc tình nguyện này đã làm từ hơn năm năm qua”. Vùng nuôi sò ở thảm san hô ven biển cũng là nơi cung cấp nguồn hải sản cho cả dân làng, nhưng việc đánh bắt phải thực hiện ở xa bờ khoảng 3km, không đụng đến khu vực bảo tồn giống sò. Và hễ ai bắt một con sò móng cọp sẽ nhận hình phạt 5.000 baht, tương đương 20 triệu đồng tiền Việt. Người dân trong vùng cho biết, nếu dự án xây dựng nhà máy hạt nhân được thông qua, vùng này được chọn làm cảng biển, thì vùng bờ biển nơi có sò móng cọp sẽ bị xoá sổ. Chị Piak nói thêm: “Chính phủ chưa hiểu người dân, họ chỉ nói về nguồn lợi của năng lượng hạt nhân cho cộng đồng, họ không nói về những bất lợi, những cái khó khăn hoặc nguy hiểm mà cộng đồng phải gánh chịu. Chúng tôi muốn biết rõ chính phủ phải chọn giải pháp ảnh hưởng ít nhất đến người dân và môi trường, đến các vùng nuôi trồng hải sản như tôm và sò trong khu vực”.

Sò móng cọp trong tự nhiên.
Làn sóng phản đối
Từ sau những cơn địa chấn làm hư hỏng nhà máy Fukushima tại Nhật Bản vào ngày 11.3 vừa qua, những nhóm công dân Thái Lan tham gia vào việc phản đối việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân tại Thái Lan gia tăng. Không may mắn như tỉnh Chumphon ở vịnh Thái Lan, các tỉnh nằm trong dự án phát triển năng lượng như Ubon Ratchathani, lãnh đạo của nhóm chống các dự án xây dựng nhà máy hạt nhân, bà Sodsai Sangsok cho biết: “Nhật Bản được biết đến là đất nước hàng đầu về công nghệ hạt nhân, nhưng những hiểm hoạ từ thiên nhiên và những bất trắc vẫn có thể xảy ra đến mức không kiểm soát được mức độ rò rỉ phóng xạ. Thái Lan thì mới chập chững với công nghệ hạt nhân, chắc hẳn việc phòng vệ sẽ còn yếu kém hơn nhiều. Vì thế, chuyện gì sẽ xảy ra nếu những nhà máy điện hạt nhân bị sự cố do sóng thần, động đất?”. Thái Lan vẫn đang tiếp tục nghiên cứu xây dựng nhà máy năng lượng hạt nhân. Bộ Năng lượng nước này điều chỉnh trong khuôn khổ kế hoạch dự án 20 năm, việc xây dựng những nhà máy điện hạt nhân có công suất 1.000 megawatt sẽ bắt đầu từ 2020, và nếu những dự án này bị ngưng trệ thì sẽ có những dự án năng lượng khác thay thế. Bà Sodsai nhấn mạnh, nhà chức trách toàn nói thông tin một chiều về năng lượng hạt nhân, cho rằng nguồn năng lượng này rẻ, sạch, trong khi những chuẩn bị lâu dài về những hậu quả và trách nhiệm xã hội thì không thấy đề cập đến. Người dân địa phương cũng không được bàn bạc về nơi xây dựng nhà máy. Tổ chức này đã đọc thư gửi Thủ tướng Abhisit Vejjajiva tại thành phố Ubon Ratchathani vào tháng 3 và sau đó chuyển thư cho thủ tướng, với nội dung yêu cầu thủ tướng xem lại những kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Thái Lan.
____
Sò móng cọp tên tiếng Anh là Tiger Clams, vẻ ngoài nhìn giống với móng cọp nên được gọi là sò móng cọp, có tập tính sống ở các rạn san hô ven biển, có tính năng lọc nguồn nước và tái tạo tầng san hô. Ở thị trường, giống sò này lại là món khoái khẩu, vì vậy chúng gần như biến mất khỏi các thềm san hô ở vịnh Thái Lan. Và từ khi được liệt vào Sách đỏ, luật xử lý rất nghiêm những hành vi xâm phạm đến loại cá thể này trong tự nhiên, vùng có sò móng cọp sinh sống sẽ được ưu tiên duy trì, tránh tất cả những hoạt động gây hại đến sò móng cọp. Vùng biển Chumphon nằm trong dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân, và cũng là vùng sinh sống của sò móng cọp. Do vậy, để phản đối việc xây dựng nhà máy trong vùng, người dân tích cực tham gia và bảo vệ thềm san hô nơi nuôi dưỡng giống sò móng cọp, và hành động của người dân đem lại một kết quả khả quan.
sgtt.vn

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s