BAN NAM KHEM

ký sự của Lam Phong

Đài tưởng niệm những nạn nhân sóng thần bị tử nạn ở 
Ban Nam Khem. Ảnh: Lam Phong

Là nơi bị tàn phá nặng nề nhất, tổn thất và mất mát về người và tài sản lớn nhất trong sáu tỉnh bị ảnh hưởng bởi thảm hoạ sóng thần vào ngày 26.12.2004, Ban Nam Khem nay đã thay đổi diện mạo. 

Hành trình vòng quanh vịnh Thái Lan có dịp trở lại vùng đất chết sau bảy năm để chứng kiến những thay đổi kỳ diệu nhờ vào sự nỗ lực khắc phục hậu quả của dân làng…
Rời Phuket, trong hành trình vòng quanh vịnh Thái Lan, chúng tôi đến làng chài Ban Nam Khem ở tỉnh Phang Nga, cách Bangkok 790km về phía nam. Đi trên con đường làng khang trang, được chính tay người dân xây dựng lại sau thảm hoạ, anh Withaya – cư dân của Ban Nam Khem kể: “Sóng thần lấy đi của chúng tôi 850 người, 948 ngôi nhà và 439 tàu đánh cá bị phá huỷ. Gia đình nào cũng có người tử nạn. Đây là nơi mà người Thái chết nhiều nhất so với tất cả các vùng khác trong vùng biển Andaman”.
Khi thảm hoạ đi qua
Chị Wilawan Promkeeree – người Ban Nam Khem vẫn chưa nguôi nỗi đau của thảm hoạ sóng thần. Với giọng trầm buồn, Wilawan kể lại câu chuyện của mình: “27 người thân ruột thịt trong gia đình của tôi bị sóng thần lấy đi mạng sống. Đứng trước đống đổ nát của làng hôm ấy thực sự tôi cũng không muốn sống nữa”. Nói rồi Wilawan giới thiệu những tấm hình chụp về Ban Nam Khem ngay trong ngày xảy ra sóng thần, cả ngôi làng như vừa trải qua một trận chiến khốc liệt, chẳng còn ngôi nhà nào toàn vẹn, mọi thứ bị xới tung, đảo lộn, từ đường sá, cây cối, vườn tược, thuyền bè.
Nhưng Wilawan kể câu chuyện sau thảm hoạ còn khủng khiếp hơn, đó là: “Do là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, nên các giải pháp cứu hộ, cứu trợ tập trung khá nhiều vào Ban Nam Khem. Và xuất hiện mâu thuẫn mới ngay trong nội bộ của những người dân làng. Từ việc phân chia không đồng đều các phần quà cứu trợ, đến những cách bố trí, sắp đặt chỗ ở cho người mất nhà, hoặc quá ưu tiên cho một nhóm lợi ích nhỏ có quyền lực. Điều này đã gây xáo trộn, hiềm khích, mất đoàn kết giữa người làng chúng tôi với nhau. Để giải quyết tình trạng ấy, cả làng họp lại, lấy ý kiến chung, đưa ra quyết định những nhu cầu cần phải giải quyết ngay lập tức như thực phẩm, chỗ ở, tiếp đến là khôi phục hệ thống giao thông, xây dựng lại nhà cửa. Tiền có từ các tổ chức cứu trợ, từ chính phủ, chúng tôi đề xuất kế hoạch chi tiêu và dân làng tự giám sát các hạng mục để sao cho việc chi tiêu hợp lý, hiệu quả và thiết thực”.
26.12.2004, thảm hoạ sóng thần tràn vào sáu tỉnh thuộc vùng biển Andaman của miền Nam Thái Lan, gồm Ranong, Phang Nga, Phuket, Krabi, Trang và Satun. Đã có 5.395 người thiệt mạng, 8.457 người bị thương, 1.762 người mất tích, 2.541 nhà cửa, 98 khách sạn và khu nghỉ dưỡng bị phá huỷ hoàn toàn. Một khu vực gồm rừng, đất canh tác nông nghiệp trải dài trong phạm vi 50km đường bờ biển cũng bị xoá sạch.
Nhờ sự quyết tâm ấy mà người Ban Nam Khem vượt qua những đau thương mất mát để chung tay khôi phục và kiến thiết lại ngôi làng của mình. Những con đường bêtông khang trang, những ngôi nhà kiên cố trong khu định cư mới khiến người ta vơi đi nỗi ám ảnh về một Ban Nam Khem bảy năm về trước. Ở gần đường bờ biển, một trạm nước lớn được xây dựng cung cấp nước sạch cho cả làng, cạnh đó là đài quan sát và cảnh báo sóng thần với các phiên trực được người làng chia nhau canh gác suốt 24/24.
Đài tưởng niệm Ban Nam Khem
Wilawan giờ là tình nguyện viên của làng, thuộc nhóm quản lý các quỹ phúc lợi mà mạnh thường quân đóng góp cho các nạn nhân trong thảm hoạ sóng thần. Wilawan cũng đứng đầu nhóm nuôi dưỡng các trẻ mồ côi, cơ nhỡ của làng trong cơ sở do người làng xây dựng. Wilawan lạc quan: “Ban Nam Khem nay có khoảng 5.000 dân cùng khoảng 1.500 lao động nhập cư đến từ Myanmar. Việc kiến thiết lại các cơ sở hạ tầng của làng thì hoàn thiện rồi, cuộc sống chúng tôi cũng đi vào ổn định. Chúng tôi cũng nhận được nhiều sự động viên, giúp đỡ về mặt tinh thần, vật chất từ nhiều tổ chức ở khắp thế giới. Khách du lịch cũng tìm đến Ban Nam Khem ngày một nhiều hơn, đó cũng là tín hiệu vui, giúp chúng tôi quên đi những đau thương trong quá khứ”.
Khu nhà ở mới khang trang ở Ban Nam Khem do người dân giám sát việc xây dựng. Ảnh: Lam Phong
Ngay bờ biển, nơi sóng thần ập vào, bây giờ là đài tưởng niệm Ban Nam Khem có diện tích 8ha, để tưởng nhớ những nạn nhân mất đi trong thảm hoạ. Đài tưởng niệm có hai bức tường lớn, một bức tường ghi tên những người mất tích, bức tường bên kia với nền xám đen dáng cong như một con sóng khổng lồ phủ lên. Đứng giữa lối đi của hai bức tường, ai cũng lặng người đi khi nhìn vào danh sách dài các nạn nhân mất tích. Cũng trong khu đài tưởng niệm có một quầy bán nước, nơi đó người đàn ông nhỏ nhắn, khắc khổ, da đen sạm vì nắng gió trú ngụ. Người đàn ông ấy ngày ngày hướng mắt ra biển khơi. Người dẫn đường Withaya cho biết người đàn ông đó có vợ mất trong thảm hoạ sóng thần. Từ sau thảm hoạ, anh tình nguyện sống trong ngôi nhà nhỏ ven biển do dân làng xây dựng để làm nhiệm vụ cảnh báo sóng thần.
Ban Nam Khem còn có hai đài tưởng niệm khác, đó là hai con thuyền tên gọi Sri Samut và Krisana Sakorn bị sóng đánh dạt vào giữa làng nay được giữ nguyên vị trí như một dấu tích đau buồn. Chuyện kể rằng, lúc 10 giờ 40 phút ngày 26.12.2004, tàu Krisana Sakorn đang neo ngoài vùng cảng Por Songpol, do thuỷ thủ người Myanmar điều khiển và máy đang hoạt động, khi sóng thần ập vào bờ, thuyền trưởng cố hướng ra khơi nhưng con tàu trọng tải 59 tấn như chiếc lá giữa cơn sóng khổng lồ, bị sóng hất vào đất liền gần 2km và ở nguyên vị trí đó cho đến ngày nay.
Nhìn lại những thảm cảnh bằng hình ảnh khủng khiếp cùng chuyện kể của người làng Ban Nam Khem trong thảm hoạ sóng thần, ai cũng mang tâm trạng đầy xúc động, bởi thật khó có nỗi đau nào đến với một làng chài nhỏ bé lại tang thương đến thế. Nhưng nhìn lại cuộc sống hôm nay của người Ban Nam Khem, chúng tôi như nhẹ lòng hơn khi chứng kiến những thay đổi, thấy được nghị lực của người dân vượt qua những khó khăn để có được cuộc sống lạc quan. Câu chuyện Ban Nam Khem như một dấu lặng buồn, nhưng ở đó cũng ánh lên những niềm vui trong tâm trạng chúng tôi suốt hành trình vòng quanh vịnh Thái Lan.
sgtt.vn

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s