ĐỜI SỐNG LÀ MỘT BÀI THƠ

tạp văn của Lâm Ngữ Đường
chuyển ngữ : Nguyễn Hiến Lê


Tôi
cho rằng về phương diện sinh lí, đời sống con người không khác chi một
bài thơ. Nó có vần luật, tiết điệu, có những chu kì thịnh suy của nó.


Mới đầu là tuổi nhỏ ngây thơ rồi tới tuổi xuân vụng về, rán thích ứng
với xã hội, nhiều nhiệt tình, nhiều tham vọng, dại dột mà có lí tưởng;
tiếp tới một tuổi hoạt động kịch liệt, rút được nhiều kinh nghiệm trong
xã hội và về bản chất con người; tới tuổi trung niên, hoạt động giảm
đi, tính tình dịu đi, như một trái cây đương chín hoặc một thứ rượu
ngon đã hết nồng, đối với nhân sinh lần lần có một quan niệm khoan dung
hơn, ôn hòa hơn, nhưng cũng ngạo nghễ hơn, “bất chấp” hơn; rồi tới khi
bắt đầu xế bóng, các hạch nội tiết hoạt động giảm đi, chúng ta mới thật
là có được cái triết lí của tuổi già, cái tuổi hòa bình, ổn định, nhàn
dật mà mãn nguyện; sau cùng, sinh mệnh tàn lụi và ta ngủ một giấc vĩnh
viễn. Đáng lẽ, người ta phải nhận được cái đẹp của những nhịp điệu đó
trong đời sống như nhận được cái đẹp trong những bản đại hòa tấu chứ;
nhận được chủ đề, những chỗ gấp, chỗ khoan cùng chỗ hòa âm cuối cùng
của nó. Sự tiến triển của các chu kì trong một đời sống bình thường thì
đại thể là như vậy; nhưng bản nhạc của đời cũng do cá nhân diễn tấu
nữa. Một vài người tấu vụng, nhiều âm không điều hòa, mỗi lúc một lớn
mãi lên, át hẳn cả điệu chính, có khi còn làm cho khúc nhạc phải nhưng
lại và người đó phải nhảy xuống sông hoặc bắn một phát súng vào đầu
mình. Chỉ tại những người đó thiếu sự giáo dục, chứ bình thường thì đời
người phải tiến trong một một cuộc vận chuyển rất mực nghiêm túc.


Ai
cũng phải nhận rằng đời người từ tuổi thơ, tuổi tráng niên tới tuổi già
là một sự hòa hợp mĩ mãn, cũng như ngày thì có buổi sáng, buổi trưa và
buổi chiều mà năm thì có bốn mùa. Không có cái gì tự nó tốt hay xấu. Hễ
hợp với tuổi với mùa thì là tốt. Nếu chấp nhận quan niệm sinh lí đó và
rán sống hòa hợp với tuổi của mình thì chỉ trừ những kẻ điên rồ, tự cao
tự đại, hoặc hoài bão những lí tưởng viễn vông, còn thì ai cũng nhận
rằng đời có thể đẹp như một bài thơ. Shakespeare đã diễn ý đó trong một
thiên nói về bảy giai đoạn trong một đời người, và nhiều văn nhân Trung
Hoa cũng đã chủ trương như vậy. Lạ thay, Shakespeare không lúc nào có
nhiều tinh thần tôn giáo và rất ít lưu tâm đến tôn giáo. Tôi cho rằng
sở dĩ ông vĩ đại là nhờ đó; bản chất con người ra sao thì ông nhận nó
như vậy không xen vào sự an bài của hóa công, cũng như không xen vào cá
tính các nhân vật trong kịch của ông. Shakespeare y như hóa công, y như
thiên nhiên; không có lời khen nào vinh dự cho một nhà văn, hoặc một
nhà tư tưởng bằng lời ấy. Ông chỉ sống, nhận xét, rồi qua thế giới khác.

vnthuquan.net


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s