TẶNG VẬT CỦA TRỜI

tiểu thuyết của Nguyễn Thanh Hiện

mười sáu.
những người trong cổ tích
    Nhưvậy là cuộc đời cũng dành cho tôi với nàng một con đường sống. Chúng tôi băngra phía đồng làng mà chạy. Mọi người chạy đi tránh mưa nên là chạy trở vô làng.

Chỉ tôi với nàng chạy trốn người làng nên mới chạy trong mưa. Mưa vuốt mắt khôngkịp. Phải vừa chạy vừa vuốt mắt mới thấy đường chạy. Cho nên tôi với nàng yêntrí là người ta lo chạy mưa, chẳng còn ai nghĩ tới mình nữa. Mà như mưa cũng chỉđủ để giải cứu chúng tôi. Khi tôi và nàng chạy tới giữa đồng làng thì trời tạnhhẳn. Trăng non đầu tháng lại tiếp tục soi xuống nhân gian thứ ánh sáng lạnh lẽo.Chúng tôi ôm nhau rất chặt, và hôn nhau, như để ăn mừng là đã thoát được tai ươngdo chính mình gây ra. Thì chẳng phải từ ban đầu chúng tôi đã im lặng để cho ngườita coi mình là nhà báo của chính phủ đấy sao? Nếu không có cơn mưa này, cũng chẳngbiết là chuyện gì sẽ xảy ra với anh và em. Nàng nói, như để nâng tầm nghiêm trọngcủa những thời khắc vừa mới trôi qua. Khi không còn im lặng được nữa, có thể chúngtôi phải nói ra ý kiến ủng hộ việc xây cái nhà máy giấy trên gò hoang mấy chụchắc ta đó, bỡi không thể để một vùng hoang hóa như vậy nằm giữa một vùng cây côngnghiệp. Và thế là, có thể chúng tôi sẽ bị dân làng dần cho một trận nên thân(tức bị đánh đấm bằng tay chân), nếu không thì cũng bị mạt sát, nguyền rủa mộtcách thậm tệ. Cũng có thể là chúng tôi đứng về phía dân làng để bảo vệ bản giaphả bằng đất đó. Trong trường hợp này thì các vị đại diện nhà nước sẽ hỏi chúngtôi làm ở tờ báo nào, và tất nhiên là tôi với nàng sẽ lộ bộ mặt thật của mìnhra, và rất có thể là chúng tôi sẽ bị tố cáo về tội giả làm nhà báo. Quả là tai ương,nếu không có cơn mưa bất chợt làm tan rã cuộc hội họp đó. Một cuộc ngẫu nhiên vĩđại. Nàng xúc động bảo tôi. Còn tôi thì dùng hết cả mười ngón tay mà làm lượtchải để giũ cho sạch hết nước trên mái tóc nàng. Cả tôi lẫn nàng đều ướt nhưchuột lột. Nhưng chúng tôi muốn giữ nguyên quần áo ướt trên người như thể để bàytỏ sự chịu ơn trời đất đã ban cho cơn mưa quí. Nói đấy là đồng ruộng thì khôngphải. Người ta gặt lúa từ hồi nào chẳng biết, thấy còn có gốc rạ, nhưng đã bị cỏdại phủ kín. Cũng chẳng biết vì thiếu nước tưới nên ruộng đồng hoang hóa, hay vìđang chuẩn bị cho việc công nghiệp hóa nên không còn gieo trồng các loại cây nôngnghiệp. Sau cơn mưa bất chợt, ánh trăng đầu tháng như có vẻ lạnh lẽo hơn. Chúngtôi vừa bước đi trên ruộng đồng hoang hóa vừa hít thở thứ không khí có mùi cỏ ướtlẫn với mùi mưa đêm. Nhờ có trăng non đầu tháng, tôi với nàng mới khỏi lạc bướcgiữa đồng không mông quạnh. Lúc trời đổ mưa, cứ dắt nhau mà chạy ra đồng làng,cốt để tránh đám dân làng, chẳng rõ là mình chạy theo hướng nào. Đến lúc đó mớibiết là chúng tôi đang hướng về phía hạ nguồn, tức là bỏ lại trăng non đầu thángở sau lưng. Đến lúc đó thì ngôi làng ấy cũng đã nằm lại ở phía sau khá xa. Có lẽlà mọi người trong làng đã về đến nhà. Chúng tôi thấy những ánh đèn nhà lần lượtsáng lên, rồi lần lượt tắt đi. Và làng xóm lại chìm vào màu đen của đêm. Cũng cóthể là dân làng sẽ đi tìm anh và em. Nàng nói, có vẻ lo lắng. Tôi bảo là nộitrong đêm thì tôi và nàng đã đi rất xa, cứ theo hướng đó mà đi, bỏ hẳn việc đitìm con nước đầu nguồn nhánh sông đó, và mọi chuyện sẽ rơi vào quên lãng. Mà nhưkhông có trăng thì lúc đó chúng tôi cũng định được hướng đi. Cánh đồng làng làtrải dọc dài theo dãy núi ở phía nam mà chúng tôi đã nhìn thấy từ hôm mới đếnngôi làng ấy. Núi thì ẩn hiện trong ánh trăng màu sáng nhạt. Còn đồng cỏ thì nhưgiải lụa bạc bập bềnh giữa mùi đêm đồng nội. Tất cả là thật. Nhưng mới từ cảnhđời tai ương luôn rình rập nhảy sang cảnh đời như chẳng vướng chút lo âu, chúngtôi cứ tưởng là không thật. Anh với em là đang bước đi trong cổ tích? Nàng xúc độngnói, và nắm lấy bàn tay tôi rất chặt. Có ta nữa mới thành cổ tích. Tôi chưa kịpnói gì với nàng thì có tiếng ai cất lên ở đâu đó. Lần này là tôi phải tỏ ra khíphách hơn nàng. Muốn nói gì cứ gặp nhau mà nói. Tôi nói, cố giữ giọng tự nhiên,và vẫn cùng nàng bước đi. Phải dừng lại để coi thử chuyện gì xảy ra thôi anh. Nàngthì thầm, và kéo tôi đứng lại. Tôi có cảm tưởng như mặt đất hơi chao đảo  khi trông thấy có ai đó đang tiến về phía mình.Là kẻ cướp thì chẳng đời nào thèm đặt chân đến một vùng quê nghèo nàn. Còn ngườilàng đi tìm chúng tôi là phải đôi ba người, chứ không thể là một người. Ta làthần của cánh đồng này đến trò chuyện cùng các người đây. Trong lúc tôi còn nghĩngợi thì nghe thấy giọng nói của một người già. Bấy giờ trăng đầu tháng sắp lặn,nhưng vẫn còn đủ sáng để chúng tôi nhìn thấy kẻ đang đứng trước mặt mình là mộtông lão. Nàng thì cứ bám chặt lấy tôi. Còn tôi thì lúng túng chẳng biết phải bắtđầu bằng những lời lẽ thế nào, khi vẫn còn hồ nghi có quả đúng đó là thần đồnglàng hay không. Dường ông lão, tức vị thần của đồng làng, biết rõ tâm trạng chúngtôi, bỗng cười thật to. Người ta vẫn gọi ta là thần nông, hết thảy mọi người trênmặt đất này đều gọi thế, nhưng đấy là chuyện ngày xưa. Ông nói, như để cho cảthế gian thấy sự tồn tại của mình là thật. Như không kìm giữ được niềm vui sướngvì lại gặp điều may nữa, nàng kéo tôi sụp xuống để tạ ơn trời đất. Nhưng thần đồnglàng đã vội ngăn, bảo đấy cũng là việc của ngày xưa, khi con người là còn quá cáchxa với thần thánh. Như vậy là không khí dân chủ lại diễn ra ở giữa cánh đồng ấy.Có nghĩa cả thần lẫn người đều ngồi ở trên cỏ mà nói. Tôi nói là tôi với nàng đangđi tìm con nước đầu nguồn của một dòng sông thì lạc bước đến nơi này. Thần đồnglàng nói việc lạc bước là hay xảy ra trong xã hội con người. Nhưng có phải làthần đang cảm thấy cô đơn nên tìm đến chúng tôi? Không hiểu sao nàng lại xen vàohỏi thế. Và thay vì giải thích cho chúng tôi hiểu cô đơn là khái niệm thuộc thếgiới con người chứ không thuộc thế giới các thần, thần đồng làng lại nói về cáchthế tồn tại của mình. Rằng trên mặt đất này luôn có những dòng sông lớn mang lạicho đất sự phì nhiêu, và con người thì bắt đầu sự nghiệp của mình trên thứ đất đaiấy, rằng trí tuệ của con người và sự phì nhiêu của đất đã làm nên thứ thành quảcó tên gọi là cuộc văn minh làm ra thức ăn, nhưng ngay tự buổi đầu sự nghiệpdong ruổi ấy thì niềm cảm hứng của con người đã phóng chiếu thành thứ sức siêunhiên, ngưỡng mộ là ngưỡng mộ chính mình, nhưng trong dòng chảy của thứ sự vậtgọi là thời gian, sự phóng chiếu đã trở thành thần minh, và con người ngưỡng mộchính mình cũng là ngưỡng mộ thần minh. Và cũng chính trong cuộc hóa thân ấy,loài người lại cảm thấy thế giới các thần là xa cách với mình? Tôi hứng thú xenvào. Ngươi đã hiểu ra sự tồn tại của ta rồi đấy. Thần đồng làng nói. Nhưng cóphải là thần đã không dám nói ra sự cô đơn của mình? Hỏi xong câu ấy thì nànghuých vào tôi thật mạnh. Về sau nàng khai thật với tôi rằng, lúc ấy nàng ganh tỵvới tôi, và hỏi thế là để khiêu khích với thần chơi. Tôi cứ tưởng lần này thần đồnglàng sẽ cắt nghĩa về sự cô đơn cho nàng nghe. Hóa ra lại nói về qúa khứ oanh liệtcủa mình. Từ cuộc văn minh làm ra thức ăn, loài người đã gọi ta là thần nông, tứclà kẻ có liên quan đến việc những hạt ngô nảy mầm trong đất, liên quan đến việccon bò con sắp sửa chào đời, hay việc con gà con sắp rời khỏi vỏ, loài người ngưỡngmộ sự phồn thực là ngưỡng mộ ta, từ sự ngưỡng mộ này ta trở thành nhân vật chínhcủa các cuộc tế lễ trong gieo trồng, cho đến lúc con người biết cách khiến mộtcon vật nuôi đẻ thật nhiều con, khiến một loài cây trồng sinh thật nhiều quả,thì các cuộc tế lễ cũng không còn, nhưng hình ảnh ta đã trở thành thứ gia sảntinh thần của nhân loại. Tức là không bao giờ thần cảm thấy cô đơn? Tôi biết nànghỏi thế là đã đuối sức trong cuộc gây gổ với thần. Trăng đầu tháng đã lặn từ lâu.Bóng đêm như có sức khiến cho thần thánh với con người xích lại gần hơn. Chúngtôi chỉ nói đủ cho nhau nghe, nhưng vì đêm yên tĩnh quá, cuộc trò chuyện cứ nhưvang ra khắp đồng cỏ. Ta biết là các người đang cô đơn, bỡi trong lúc cô đơn thìlại muốn kẻ khác chia xẻ với mình. Đột nhiên thần bảo thế. Tôi chưa biết phải nóisao. Còn nàng thì toan phản đối cách đoán định này. Nhưng thần đã nói tiếp. Thìchẳng phải các người muốn ta cũng đang cô đơn đó sao? Lúc phải trốn chạy nhữngngười khác là lúc con người cảm thấy cô đơn. Biết chẳng thể dấu được thần, tôiphải nói thật là không phải chúng tôi sợ người làng ấy, mà sợ phải tham dự vàomột công việc vượt quá hiểu biết của mình. Ta biết, loài người các người là đangđứng trước một chặng đường mới trong sự nghiệp của mình, chẳng phải là con ngườiđang có những việc làm chẳng kém thần thánh sao, khoa học là đang thay chỗ choniềm tin vào thần thánh, nhưng ta biết đằng sau những minh bạch của khoa học vẫncòn tàng ẩn cái cao cả lẫn đê hèn vốn có của con người. Lạ lùng thay, trong giọngnói của thần như ẩn chứa những nỗi niềm nhân gian. Và cảm nhận ấy ở nàng là cònmạnh mẽ hơn tôi, nên nàng đã lên tiếng trước tôi. Thưa, thần nghĩ sao về nhữngchuyện đang xảy ra ở ngôi làng ấy? Tôi cứ nghĩ thần đồng làng không thèm trả lờinàng, mà sẽ cho nàng một bài học về tội ngỗ nghịch. Nhưng là tôi đã đoán lầm. Sựthất sủng của con người đối với thần là cũng chẳng hề ảnh hưởng đến sự minh triếtcủa thần. Ta phải nói thế nào với các người đây? Sự cư trú của con người trên mặtđất này là có vẻ ngẫu nhiên. Chẳng ai muốn chọn những nơi nghèo nàn như ngôi làngấy để sống. Mà chuyện ngẫu nhiên như thế là xảy ra khắp  nơi trên mặt đất này. Và bằng trí tuệ của mình,con người đã vượt qua được biết bao cái ngẫu nhiên để làm nên những cuộc đổithay có tên là những nền văn minh nhân loại. Có những nền văn minh tồn tại hằngnghìn năm, nhưng cũng có những nền văn minh vừa hình thành đã vụt tắt. Sụp đổ làdo những ngẫu nhiên của trời đất, mà cũng là do chính bàn tay của con người. Tađã từng thấy trong lịch sử của các người có những ông vua ngu tối loay hoay mãitrên ngài vàng, rốt cuộc chỉ làm tan hoang sự nghiệp tiền nhân để lại. Còn mộtvì vua tàn bạo thì làm cho thế giới này suy vong còn nhanh hơn là do thiên nhiêntàn phá. Nhưng đấy là chuyện ngày xưa, còn trong hiện tại thì thần thấy thế nàovề việc thay con trâu với cây cày bằng cái nhà máy công nghiệp ở ngôi làng ấy?Tôi nghĩ là thần sẽ trả lời tôi bằng cách đi thẳng vào những sự việc đang diễnra ở ngôi làng ấy. Nhưng dường như thần gieo trồng chỉ đứng ở tầm nhìn rộng lớn,còn cái chi li là của con người. Thần nói với chúng tôi rằng, suốt thời oanh liệtcủa mình, cứ vào các cuộc tế lễ trong gieo trồng, thần lại được nghe cả những lờichân thành lẫn giả dối của con người, những lời chân thành là của đám người cầmcày, tức đám dân bị trị, còn những lời giả dối là thốt ra từ cửa miệng đám ngườicầm quyền, thường thì đó là những hứa hẹn về cách trị nước, tức những quốc sáchtrong việc cầm quyền. Nhưng những việc làm ở ngôi làng ấy là sẽ dẫn đến đâu? Tôicố bắt thần phải nói ra ý nghĩ của chính thần. Nhưng thần đồng làng đã khoáttay ra hiệu chúng tôi đứng lên. Các người chê những dẫn chứng của ta là cũ, làthuộc về quá khứ, nhưng rồi các người cũng không thể thoát được cái gọi là thờigian, có nghĩa ngay liền sau đây, khi ta và các người chia tay nhau, thì cuộcchuyện trò này lập tức trở thành quá khứ, và những gì đang diễn ra ở ngôi làng ấy,dẫu có dẫn đến văn minh hay man rợ,  thìcũng sẽ trở thành quá khứ. Tất cả là sẽ trở thành cổ tích. Giọng tâm huyết củathần như làm cho đêm sâu hơn.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s